សង្គមស៊ីវិល និងមន្ត្រី បក្សប្រឆាំង គាំទ្រ ឲ្យ FBI បន្ត ស៊ើបអង្កេត ករណី បោកគ្រាប់បែក ឆ្នាំ១៩៩៧
RFA / វិទ្យុ អាស៊ី សេរី | ២៧ មិថុនា ២០១៦
សាច់ញាតិជនរងគ្រោះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍គប់គ្រាប់បែកដៃនៅ
មុខអតីតមន្ទីររដ្ឋសភាកាលពីថ្ងៃ៣០ មីនា ឆ្នាំ១៩៩៧
អុជធូបគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធនៅខាងមុខចេតិយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ កញ្ញា
ឆ្នាំ២០១៣។
RFA/Den Ayuthyea
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
00:00/00:00
សង្គមស៊ីវិល ក្នុងស្រុក និងមន្ត្រី គណបក្ស ប្រឆាំង គាំទ្រ ឲ្យការិយាល័យ ស៊ើបការ សហព័ន្ធ របស់ សហរដ្ឋ អាមេរិក (FBI) បន្តកិច្ចការ ស្វែងរក យុត្តិធម៌ សម្រាប់ ជនរងគ្រោះ ពីការ គប់គ្រាប់បែក មុខអតីត រដ្ឋសភា កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៧។ កាលពីសប្តាហ៍មុន មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស អន្តរជាតិ បានជំរុញ ពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងសហរដ្ឋ អាមេរិក ធ្វើញត្តិ ទៅ FBI បើក ការស៊ើបអង្កេត ឡើងវិញ លើករណី ឃាតកម្ម គប់គ្រាប់បែក ដៃ កាលពី ១៩ឆ្នាំ មុន។
អគ្គលេខាធិការ នៃអង្គការ សម្ព័ន្ធភាព ការពារ សិទ្ធិមនុស្ស កម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ អះអាង ថា, គំនិត របស់ មន្ត្រីឃ្លាំមើល សិទ្ធិមនុស្ស អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ លោក ប៊្រែដ អាដាម (Brad Adams) ដែលចង់ ឲ្យមាន ការស៊ើបអង្កេត ឡើងវិញ ករណី គប់គ្រាប់បែក មុខរដ្ឋសភា កាលពី១៩៩៧ ជារឿង ត្រឹមត្រូវ៖ «ខ្ញុំ គិតថា, ការលើកឡើង របស់លោក ប៊្រែដ អាដាម គឺ ជាការស្វែងរក យុត្តិធម៌ឋ។ ប៉ុន្តែ រឿងនេះ បើ ទោះបី ជាលោក ប៊្រែដ អាដាម មិនបាន លើកឡើង ក៏ដោយ, រឿង បញ្ហា រកយុត្តិធម៌, រដ្ឋាភិបាល គួរតែ បំពេញ កាតព្វកិច្ច ស្វែងរក យុត្តិធម៌, ស្វែងរក ដំណោះស្រាយ ជូនពលរដ្ឋ។»
កាលពីថ្ងៃ ទី២៥ ខែមិថុនា កន្លងទៅ ប៊្រែដ អាដាម បានថ្លែង នៅក្នុងវេទិការ សាធារណៈ របស់ ពលរដ្ឋ ខ្មែរ-អាមេរិកាំង មួយ ក្នុងទីក្រុង ឡុងប៊ិច (Long Beach) រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា (California) ថា, លោក នឹងជួយ សរសេរញត្តិ ឲ្យពលរដ្ឋ ខ្មែរ-អាមេរិកាំង ដើម្បី ស្នើឲ្យ ភ្នាក់ងារ ស៊ើបការណ៍ សហព័ន្ធ អាមេរិក ឬFBI បើក ការស៊ើបអង្កេត ឡើងវិញ ករណី គប់គ្រាប់បែក ដៃ ចំនួន បួនគ្រាប់ លើ បាតុកម្ម របស់ គណបក្ស សម រង្ស៊ី កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៧ មុខអតីត មន្ទីរ អគារ រដ្ឋសភា៖ «អ្វី ដែលខ្ញុំ ចង់ឲ្យ អ្នកទាំងអស់គ្នា ធើ្វ ចាប់ផ្តើម យុទ្ធនាការ សរសេរញត្តិ ទៅ FBI ដើម្បី ពិនិត្យឡើងវិញ នូវការ ស៊ើបអង្កេត កាលពីពេល កន្លងមកហើយ, ពិនិត្យឡើងវិញ រាល់ឯកសារ ទាំងឡាយ ពីការ ស៊ើបអង្កេត, ហើយ ស្នើឲ្យ ក្រសួង យុត្តិធម៌ សម្រេច ចោទប្រកាន់ អ្នក ដែលទទួល ខុសត្រូវ នៃការ វាយប្រហារ នៅថ្ងៃនោះ។ ខ្ញុំ នឹងធ្វើ កិច្ចការនេះ ដើម្បី ជួយអ្នក ទាំងអស់គ្នា ពីរបៀប នៃការ សរសេរញត្តិ ដើម្បី ឲ្យសំឡេង របស់ យើង ត្រូវ បានគេ ដឹងឮ។»
កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៧ ខែមិថុនា អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន សរសេរលិខិតចំហមួយចោទប្រកាន់សកម្មភាពរបស់អង្គការឃ្លាំមើល សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ថាជាអង្គការវិទ្ធង្សនាអន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ អះអាងថា បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សគឺជាបញ្ហាសកលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិមានសិទ្ធិ ពិនិត្យ និងតាមដាន ហើយជំរុញឲ្យការស្វែងរកយុត្តិធម៌លើករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទាំង ឡាយ៖ «វាជាកាតព្វកិច្ចរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិដែលគេចង់លើកឡើងអំពី បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងតំបន់ណានៅក្នុងប្រទេសណាក៏បាន។ អានេះវាជាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិដើម្បីជំរុញឲ្យអ្នកមាន សមត្ថកិច្ចរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ។»
កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៧ គ្រាប់បែកដៃចំនួនបួនគ្រាប់ត្រូវបានគប់ទៅក្រុមបាតុករដែលដឹកនាំ ដោយលោក សម រង្ស៊ី នៅមុខអតីតមន្ទីររដ្ឋសភាប្រឆាំងប្រព័ន្ធតុលាការពុករលួយ៖ «តុលាការ ជាឧបករណ៍នៃរបបផ្ដាច់ការដើម្បីគាបសង្កត់ធ្វើបាបអ្នកស្នេហាជាតិ អ្នកក្រីក្រ ហើយពេលកាត់ទោសម្តងៗគេកាត់ទោសឲ្យពួកគេឈ្នះជានិច្ច។ ពួកគេ គឺពួកដែលមានអំណាច។ ពួកដែលមានលុយ ពួកដែលមានខ្នងក្រាស ហើយកាត់ទោសអ្នកអាក្រក់ អ្នកខុសទៅជាត្រូវ។»
ឧក្រិដ្ឋកម្មគប់គ្រាប់បែកនៅពេលនោះបានបណ្តាលឲ្យមនុស្ស ១៦នាក់ស្លាប់ ហើយជាង ១០០នាក់ផ្សេងទៀតរបួស។ ក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះទាំងនោះក៏មានលោក រ៉ន អាប់នី (Ron Abney) ប្រធានវិទ្យាស្ថានសាធារណរដ្ឋអន្តរជាតិ (IRI) ផងដែរ។
គណបក្សប្រឆាំងក៏គាំទ្រឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតនេះដែរ។ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ម៉ៅ មុនីវណ្ណ នៅតែទាមទារឲ្យភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ស្វែងរកជនដៃដល់ដែលបញ្ជាឲ្យមានការសម្លាប់រង្គាលលើជនស្លូតត្រង់ កាលពី ១៩ឆ្នាំមុននោះយកមកផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់៖ «រដ្ឋាភិបាល អាមេរិកាំង ជាពិសេស FBI មានកាតព្វកិច្ចត្រូវស្រាវជ្រាវរកការពិតឲ្យឃើញថា តើអ្នកណាជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងនៃអំពើវិនាសកម្មនេះ មកលើប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់។ ដាច់ខាតត្រូវរកយុត្តិធម៌ឲ្យឃើញ។»
របាយការណ៍របស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ដែលមានចំណងជើងថា ឧក្រិដ្ឋជនពីការវាយប្រហារគ្រាប់បែកដៃលើក្រុមបក្សប្រឆាំងកាលពី ឆ្នាំ១៩៩៧ នៅមិនទាន់ផ្ដន្ទាទោសបង្ហាញថា នៅថ្ងៃបោកគ្រាប់បែកនោះកងពលង៧០ ដែលជាកងអង្គរ័ក្សរបស់លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅក្បែរកន្លែងកើតហេតុ។
ប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅពេលនោះមិនត្រឹមការពារមិនឲ្យមាន ការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកដៃប៉ុណ្ណោះទេ តែបានអនុញ្ញាតឲ្យមានការបោកគ្រាប់បែកទៅក្រុមបាតុករ ហើយថែមទាំងបានគំរាមថា នឹងបាញ់ទៅលើជនដែលហ៊ានដេញតាមជនដៃដល់នៅពេលនោះទៀត។
របាយការណ៍របស់ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ សរសេរទៀតថា មេបញ្ជាការកងអង្គរក្សនៃកងពលង៧០ លោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ ជាអ្នកបញ្ជាឲ្យមានការដាក់ពង្រាយកងអង្គរក្សនៅថ្ងៃកើតហេតុ ហើយលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ដែលជាមេបញ្ជាការរងនៃកងអង្គរក្សពេលនោះបានគំរាមបាញ់សម្លាប់អ្នក កាសែតណាដែលហ៊ានស៊ើបអង្កេតករណីនេះថែមទៀត៕
No comments:
Post a Comment