Paris Peace Accords 23 Oct. 1991

Friday, July 22, 2016

[Vietnamization, Ratanakiri] សហគមន៍​ ខេត្ត​រតនគិរី​ អំពាវនាវ​ ឲ្យ​ទប់ស្កាត់​ ការ​កាប់​ឈើ​ នៅ​តាម​តំបន់ ​ព្រំដែន ​លក់​ទៅ​វៀតណាម | Community in Ratanakiri calls for stop to logging along border, selling to Vietnam

[Background / related]

http://truth2power-media.blogspot.com/2015/12/vietnamization-grand-concessions.html
...
ជនជាតិ​វៀតណាម​កាប់​ឈើ​នៅ​រតនគិរី ៦១០
ជនជាតិ​វៀតណាម ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​បាន​ចូល​មក​កាប់​ឈើ​នៅ​ដី​ខ្មែរ ចំណុច​ប៉ុស្តិ៍​នគរបាល​ការពារ​ព្រំដែន​ច្រក​អូរថ្មដា ក្នុង​ស្រុក​អូរយ៉ាដាវ ខេត្ត​រតនគិរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៣។
Photo Provided

សហគមន៍​ ខេត្ត​រតនគិរី​ អំពាវនាវ​ ឲ្យ​ទប់ស្កាត់​ ការ​កាប់​ឈើ​ នៅ​តាម​តំបន់ ​ព្រំដែន ​លក់​ទៅ​វៀតណាម

RFA / វិទ្យុ អាស៊ី សេរី | ២១ កក្កដា ២០១៦

ជនជាតិ​ដើម​ ភាគតិច ​រស់នៅ​ ឃុំ​ញ៉ាង ស្រុក​អណ្ដូងមាស ខេត្ត​រតនគិរី ជាប់​នឹង​ព្រំដែន ​ប្រទេស ​វៀតណាម អះអាង​ ថា, ប្រជាពលរដ្ឋ​ ចូល​ព្រៃ ​កាប់​ឈើ​ មាន​តម្លៃ លក់​ទៅ ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​ វៀតណាម កាន់​តែ ​ច្រើន ដោយ​មិន​ឃើញ​ មាន​សមត្ថកិច្ច​ ទប់ស្កាត់។  សហគមន៍​ អ្នក​អភិរក្ស​ ព្រៃ​ឈើ​ បារម្ភ​ថា ប្រសិន​ អាជ្ញាធរ​ នៅ​តំបន់​នោះ​ មិន​យកចិត្ត​ ទុក​ដាក់​ ទប់ស្កាត់​ទេ ឈើ​មាន​តម្លៃ​ នៅ​សេសសល់​ នៅ​តំបន់​នោះ នឹង​រង​ការ​ កាប់​អស់ ​នា​ពេល​ ខាង​មុខ​នេះ។


ម៉ូតូ​ប្រមាណ ២០ ទៅ ៣០​គ្រឿង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃៗ ត្រូវ​បាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ទៅ​លក់​ឲ្យ​ឈ្មួញ​ វៀតណាម តាម​ច្រក​របៀង​ប៉ុស្តិ៍​នគរបាល​ការពារ​ព្រំដែន​ផាតាម និង​ប៉ុស្តិ៍​ផាសាវ ក្នុង​ឃុំ​ញ៉ាង ស្រុក​អណ្ដូងមាស។

តំណាង​ចាស់​ទុំ និង​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​ភូមិ​តាំងសេ និង​ភូមិ​តាំងម្លូ បញ្ជាក់​ថា រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លះ​ក្នុង​ភូមិ និង​ភូមិ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ស្រុក​អណ្ដូងមាស ត្រូវរ៉ូវ​ជាមួយ​ឈ្មួញ​វៀតណាម នាំ​ពលរដ្ឋ​វៀតណាម ឆ្លង​ដែន​ចូល​មក​ក្នុង​ព្រៃ​ដី​ខ្មែរ​ជាប់​នឹង​តំបន់​ព្រំដែន ហើយ​កាប់​អារ​ច្រៀក​ឈើ​មាន​តម្លៃ​ដឹក​ជញ្ជូន​តាម​ម៉ូតូ មក​ស្តុក​ទុក​នៅ​ច្រាំង​ទន្លេ​ជា​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន រង់ចាំ​ឈ្មួញ​វៀតណាម មក​ទិញ​ឈើ​នោះ​នៅ​វេលា​យប់ ហើយ​ដឹក​ជញ្ជូន​ឆ្លង​ទន្លេ​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម៖ «អស់ ​រលីង​ដើម​កកោះ​មុខ ២០ គេ​យក​អស់​រលីង។ បើ​ទៅ​ម្តង​គេ​ចាប់ៗ គេ​អត់​ហ៊ាន​ទេ។ នេះ​គេ​បើក​ទូលាយ គេ​អត់​ខ្លាច ហើយ​មាន​ទាហាន​មក​ចាំ​នេះ បង់​ប៉ុន្មានៗ​ខ្ញុំ​អត់​ដឹង​ទេ»


ចំណែក​សមាជិក​សហគមន៍​ភូមិ​តាំងលោម ម្នាក់​ទៀត​កត់​សម្គាល់​ដែរ​ថា ការ​កាប់ និង​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ឈើ​ខុស​ច្បាប់​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នេះ មិន​មាន​ការ​រារាំង​ណា​មួយ​ពី​អាជ្ញាធរ​ភូមិ-ឃុំ និង​ប៉ូលិស​មូលដ្ឋាន រួម​ទាំង​តម្រួត​ព្រំដែន​នោះ​ឡើយ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ មន្ត្រី​ទាំង​នោះ គឺ​ជា​អ្នក​រារាំង​មិន​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​សហគមន៍ និង​ជា​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ក្រុម​លួច​កាប់​ឈើ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ទៅ​លក់​ឲ្យ​ឈ្មួញ​វៀតណាម ទៀត​ផង៖ «ខាង ​នេះ​ខ្សែ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ខាង​ប៉ុស្តិ៍​ផាតាម។ ឥឡូវ​នាំ​យួន មក​កាប់​ក្នុង​ព្រៃ​ឈើ​របស់​យើង។ ក្នុង​មួយ​ម៉ូតូ​ជួនកាល​មាន​ពីរ​ដុំ ជួនកាល​បាន​បី​ដុំ»



វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី មិន​អាច​ទាក់ទង​មេ​បញ្ជាការ​វរៈ​ការពារ​ព្រំដែន​លេខ​៦២៣ លោក ងួន សុវណ្ណា សុំ​បញ្ជាក់​ករណី​នេះ​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​កក្កដា។

ចំណែក​អ្នក​នាំ​ពាក្យ និង​ជា​អភិបាល​រង​ខេត្ត​រតនគិរី លោក ញ៉ែម សំអឿន បញ្ជាក់​ថា អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ទាក់ទិន​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​ថ្មី​ នេះ​នៅ​ឡើយ។ លោក​ថា នឹង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ទៅ​មន្ត្រី​ស្រុក​ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ករណី​នេះ។

កាល​ពី​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​២០១២ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៤ អតីត​អភិបាល​ស្រុក​អណ្ដូងមាស លោក នង ដារិទ្ធ ទទួល​ស្គាល់​ថា តំបន់​ខ្សែ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​ប៉ុស្តិ៍​ផាតាម និង​ផាសាវ បទល្មើស​លួច​កាប់​ឈើ និង​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ឈើ​ដោយ​ម៉ូតូ​ឆ្លង​ដែន​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម កើត​មាន​ច្រើន​ករណី។ ចំណែក​អាជ្ញាធរ​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​ជនជាតិ​វៀតណាម និង​វត្ថុ​តាង​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​នេះ ក៏ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​អនុវត្ត​គោលការណ៍​អប់រំ និង​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​វៀតណាម ធ្វើ​កិច្ចសន្យា​ឈប់​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​នេះ​ត​ទៅ​ទៀត។

នាយ​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ​ខេត្ត​រតនគិរី លោក កែប កត់ បញ្ជាក់​ដែរ​ថា មន្ត្រី​ជំនាញ​ក៏​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​នេះ​ដូច​គ្នា ក៏ប៉ុន្តែ​តំបន់​នោះ​ឋិត​នៅ​ដាច់ស្រយាល។ បច្ចុប្បន្ន ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​នោះ​មួយ​ចំនួន ចូល​ព្រៃ​កាប់​ឈើ​ទ្រង់ទ្រាយ​តូចៗ​ធ្វើ​ជា​មុខ​របរ៖ «ព័ត៌មាន​ដែល​គាត់​ប្ដឹង​មក​ដូច​មិន​ដល់​ហ្នឹង​ទេ។ ចាំ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​មន្ត្រី​ខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​ពិនិត្យ​មើល​រឿង​ហ្នឹង»



មន្ត្រី​ឃ្លាំ​មើល​បញ្ហា​ព្រៃ​ឈើ​សមាគម​អាដហុក (ADHOC) ខេត្ត ​រតនគិរី លោក ឆាយ ធី ទទួល​ស្គាល់​ថា បច្ចុប្បន្ន​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​បាន​បញ្ចប់​ហើយ​នៅ​ខេត្ត​ រតនគិរី បន្ទាប់​ពី​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​របស់​គណៈកម្មការ​ជាតិ​បង្ក្រាប និង​ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​ថ្នាក់​ជាតិ កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៥។ លោក​ថា អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ជុំវិញ​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​ ទ្រង់ទ្រាយ​តូច ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​ដោយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ច្រើន​នាក់​ក្នុង​ភូមិ ដែល​ជា​ហេតុផល​នាំ​ឲ្យ​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​សេសសល់​នឹង​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ដូច​គ្នា៖ «មួយ ​ថ្ងៃៗ​រាប់​សិប​គ្រឿង វា​អស់​ឈើ​ហ្នឹង​ច្រើន កាលណា​អស់​ឈើ​ច្រើន បើ​យើង​ប្រៀបធៀប​ការ​បំផ្លាញ​ធនធាន​ព្រៃ​ឈើ​វា​អាច​អស់​ច្រើន​នៅ​ស្រុក​ អណ្ដូងមាស»

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៥ សហគមន៍​ភូមិ​តាំងម្លូ បាន​ថត​រូប​ប្រមាណ ២០​សន្លឹក​បង្ហាញ​ពី​ឈើ​មូល និង​ឈើ​ជ្រុង​ត្រូវ​បាន​ជនជាតិ​វៀតណាម កាប់ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ដោយ​ប្រើ​ពោង​ពោះវៀន​កង់​ឡាន​ធំៗ​ចង​ផ្អោប បណ្ដែត​ឆ្លង​ទន្លេ​ពី​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ចូល​ទៅ​ទឹក​ដី​វៀតណាម នៅ​ចន្លោះ​ប៉ុស្តិ៍​ការពារ​ព្រំដែន​ផាតាម និង​ផាសាវ ក្នុង​ឃុំ​ញ៉ាង ស្រុក​អណ្ដូងមាស៕



1 comment:

  1. I would ask for forgiveness for Grandpa Hun Sen please? Once it's slated for our friends Vietnam for 99 years or so, who could have remembered that kind of thing? it's very very dementia-like to remember it!

    ReplyDelete