 |
| លោក សឹម មៀច ដែលបានមករស់នៅជាប់របងវត្តប៉ាក់ណាម ក្នុងឃុំព្រែកជ្រៃ ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្ដាល តាំងពីឆ្នាំ១៩៨១ ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់អាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA/Brach Chev |
យាយតា មួយគ្រួសារ ស្ម័គ្រស្មោះ ការពារ វត្តប៉ាក់ណាម នៅជាប់ព្រំដែន វៀតណាម
RFA / វិទ្យុ អាស៊ី សេរី | ៤ វិច្ឆិកា ២០១៦
ស្ដាប់ ឬ ទាញយកសំឡេង
00:00/00:00
យាយតា មួយគ្រួសារ បានស្ម័គ្រចិត្ត តាមបម្រើ ព្រះសង្ឃ ក្នុងវត្តមួយ ជាប់ព្រំដែន កម្ពុជា-វៀតណាម
ធ្វើជាចំណុះ ជើងវត្ត មិនព្រម ចាកចេញ ទៅណា
ខណៈ អ្នកក្បែរខាង របស់គាត់ គឺសុទ្ធតែ ជនជាតិ វៀតណាម។ [An elderly couple vows to stay to serve the monks at a pagoda next to the border with Vietnam, refusing to leave despite the fact they are surrounding by Vietnamese neighbors.] មានការ ព្រួយបារម្ភ ថា, នៅពេល គ្មាន យាយតា ទាំងពីរ នាក់នោះ
នឹងធ្វើ ឲ្យបាត់បង់ អ្នកការពារ វត្ត ខណៈ វត្តមួយនេះ
បានក្លាយ ជាបង្គោល ព្រំដែន របស់ កម្ពុជា។
នៅជុំវិញ វត្តប៉ាក់ណាម ហ៊ុមព័ទ្ធ ដោយផ្ទះជនជាតិ វៀតណាម មានផ្ទះ ពលរដ្ឋខ្មែរ តែមួយ គ្រួសារ ប៉ុណ្ណោះ ដែលព្រម រួមរស់ ក្បែរបងវត្ត។ ផ្ទះឈើមួយខ្នង ដំបូល និងជញ្ជាំង បាំងបិទ ដោយស័ង្កសី ចាស់ៗ ទ្រទ្រង់ ដោយសរសេរ ស៊ីម៉ង់ ត៍លើកខ្ពស់ ពីដី។ ទីនេះហើយ ជាជម្រក ដ៏សុខសាន្ត របស់ យាយតា មួយគ្រួសារ មានគ្នា ពីរនាក់ ដែលរស់នៅ ទីនេះ ជាង ៣៥ឆ្នាំ មកហើយ។
លោក សឹម មៀច មានអាយុ ៨១ឆ្នាំ បានមករស់នៅជាប់របងវត្តប៉ាក់ណាម តាំងពីឆ្នាំ១៩៨១ ម្ល៉េះ ក្រោយរបបប៉ុល ពត ត្រូវផ្ដួលរំលំ។ មូលហេតុដែលលោកមករស់នៅទីនេះ ក៏ព្រោះវត្តប៉ាក់ណាម ជាកេរដំណែលរបស់លោកពីដូនតា។ និយាយដោយសំឡេងរដឺន លោកមានសម្បុរខ្មៅ សក់សពេញក្បាល រៀបរាប់ឲ្យដឹងថា លោករស់នៅដំបូងមានពលរដ្ឋនៅខ្លះៗដែរ ប៉ុន្តែដោយសារមានពលរដ្ឋវៀតណាម ច្រើនពេក ប្រមូលផ្តុំគ្នារស់នៅទីនោះ ពលរដ្ឋខ្មែរបែរជានាំគ្នាចាកចេញរហូតនៅសល់តែគ្រួសារលោកមួយប៉ុណ្ណោះ។
លោក សឹម មៀច បានរួមរស់ជាមួយភរិយាឈ្មោះ ឈិត គឹម បានជាង ៧ឆ្នាំមកហើយ។ លោកស្រី ឈិត គឹម អាយុ ៦៧ឆ្នាំ ជាភរិយាទី២របស់លោក បន្ទាប់ពីភរិយាទី១ របស់លោកលាចាកលោក បន្សល់កូនប្រាំនាក់។ សព្វថ្ងៃទាំងកូនប្រពន្ធទី១ និងកូនប្រពន្ធទី២ របស់លោក សឹម មៀច មិនបានរស់នៅជាលោកទេ ពួកគេទៅរស់នៅឃុំផ្សេងឆ្ងាយពីនេះ ដែលមានពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅច្រើន។
ពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត លោក សឹម មៀច ប្រាប់ថា ជនជាតិវៀតណាម ធ្លាប់មកសាងរូបសំណាកយាយ ម៉ៅ ដែលពួកគេគោរពបូជានៅទីធ្លាវត្តដែរ ប៉ុន្តែលោកជំទាស់មិនឲ្យសាងសង់ និងបានរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទើបជនជាតិវៀតណាម ប្ដូរទីតាំងសាងសង់ឆ្ងាយពីវត្តវិញ។ លោកប្រាប់ថា លោកមករស់នៅដំបូងវត្តគ្មានព្រះសង្ឃទេ ដូច្នេះលោកត្រូវដើរស្នើសុំព្រះសង្ឃពីវត្តផ្សេងៗដើម្បីឲ្យព្រះសង្ឃមកងគង់នៅ ហើយទន្ទឹមគ្នានោះដែរ លោកដើរប្រមូលបច្ច័យដើម្បីក៏សាងវត្តនៅតាមខេត្តរួមមាន ខេត្តកណ្ដាល តាកែវ ព្រៃវែង និងខេត្តស្វាយរៀង ជាដើម។
សព្វថ្ងៃវត្តខេមរៈរាជាការាម ហៅវត្តប៉ាក់ណាម មានព្រះសង្ឃគង់នៅចំនួន ៦អង្គ ក្នុងនោះមានព្រះភិក្ខុមួយអង្គជាចៅអធិការដែលព្រះទើបមកគង់នៅបានជាង ៥ខែប៉ុណ្ណោះ។ វត្តនេះ មិនសូវមានព្រះសង្ឃគង់នៅបានច្រើនឆ្នាំទេ។ លោក សឹម មៀច ថា ចាប់ពីលោកមករស់នៅមក វត្តប្តូរចៅអធិការជិត ២០អង្គហើយ។
វត្តប៉ាក់ណាម ស្ថិតក្នុងភូមិប៉ាក់ណាម ឃុំព្រែកជ្រៃ ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្ដាល សង់នៅលើផ្ទៃដីបណ្ដោយ ៧០០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៣០០ម៉ែត្រ។ វត្តមានវិហារមួយសង់ពីថ្មសាលាឆាន់មួយខ្នងសងពីឈើកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោម នៅក្បែរសាលាឆាន់ មានអគារសាលារៀនដែរ តែត្រូវបិទទ្វារចោល ព្រោះគ្មានគ្រូបង្រៀន ហើយក៏គ្មានសិស្សទៅរៀនដែរ សូម្បីក្មេងៗជនជាតិវៀតណាម នៅ ក៏មិនចូលរៀនដែរ គេសុខចិត្តឆ្លងទៅរៀននៅប្រទេសវៀតណាម។
ព្រះចៅអធិការវត្តប៉ាក់ណាម ព្រះភិក្ខុ ចាប់ ឡាយស៊ែ ព្រះជន្ម ២៥ព្រះវស្សា មានដីកាថា ដោយសារព្រះអង្គទើបគង់នៅវត្តនេះ ព្រះអង្គមិនសូវដឹងអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងវត្តពីសំណាក់ក្រុមគ្រួសារលោក សឹម មៀច ទេ។ ប៉ុន្តែព្រះភិក្ខុឲ្យដឹងថា សព្វថ្ងៃលោកយាយ ឈិត គឹម ជាអ្នកជួយដាំស្លប្រគេនចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ។
ការងារប្ដីប្រពន្ធវ័យចំណាស់ដែលបម្រើព្រះសង្ឃសព្វថ្ងៃ ខណៈលោក សឹម មៀច មានវ័យចំណាស់ បានត្រឹមជួយមើលថែបោសសំអាតវត្តអារាម ដាំដើមឈើនៅទីធ្លាវត្តជាដើម។ ចំណែកលោកស្រី ឈិត គឹម ជាអ្នករៀបចំធ្វើចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ។ លោកស្រីឲ្យដឹងថា លោកស្រីសប្បាយចិត្តនៅពេលបានបម្រើព្រះសង្ឃ ហើយលោកក៏មិនដាច់ចិត្តចាកចេញចោលវត្ត។
ព្រះសង្ឃ និងចំណុះជើងវត្តប្រាប់ថា ប្រសិនបើរដូវបុណ្យទានសំខាន់ៗ ដូចជា ពិធីកាន់បិណ្ឌ ឬបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌបុណ្យកឋិនបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ មានពុទ្ធបរិស័ទទៅធ្វើបុណ្យនៅវត្តច្រើន ប៉ុន្តែបើថ្ងៃធម្មតាព្រះសង្ឃស្ទើរដាច់ចង្ហាន់ ឬក៏ត្រូវចេញបិណ្ឌបាតនៅកន្លែងឆ្ងាយៗពីវត្តទើបបានចង្ហាន់។ ដោយសារបរិវេណវត្តហ៊ុមព័ទ្ធដោយជនជាតិបែបនេះ ក្មេងៗជនជាតិវៀតណាម តែងនាំគ្នា រត់លេង ពេញទីធ្លា វិហារវត្ត។
ពលរដ្ឋមកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ចូ ស្រ៊ី ដែលបានមកធ្វើបុណ្យនៅវត្តប៉ាក់ណាម ចង់ឃើញអាជ្ញាធរ ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធរៀបចំផ្លូវចូលវត្តឲ្យបានធំទូលាយ និមន្តព្រះសង្ឃមកគង់នៅវត្តបន្ថែម និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានពលរដ្ឋខ្មែរទៅរស់នៅក្បែរវត្តឲ្យបានច្រើន។ លោកយល់ថា អ្នកពាក់ព័ន្ធគួរមានការឧបត្ថម្ភ ឬជួយទ្រទ្រង់គ្រួសារ លោក សឹម មៀច ដើម្បីជាការលើកទឹកចិត្តដល់គ្រួសារលោក សឹម មៀច។
ទីតាំងវត្តប៉ាក់ណាម មានប្រឡាយទឹកហូរកាត់មុខវត្ត។ ដីតំបន់នោះជាប្រភេទដីសន្តដែលមានជីជាតិ ប៉ុន្តែជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដីទាំងនោះត្រូវបានជនជាតិវៀតណាម ជួលដើម្បីដាំដំណាំ និងធ្វើស្រែ។ ពលរដ្ឋយល់ថា ប្រសិនបើរដ្ឋផ្ដល់ដីដល់ពលរដ្ឋមួយគ្រួសារ ប្រាំហិកតារ ឬបីហិកតារ និងមានពលរដ្ឋខ្មែរទៅរស់នៅច្រើន។
ទាក់ទងរឿងនេះ អភិបាលខេត្តកណ្ដាល លោក ម៉ៅ ភិរុណ លោកមិនទាន់ជឿថា នៅវត្តប៉ាក់ណាម មានតែពលរដ្ឋខ្មែរគ្រួសាររស់នៅទេ។ លោកថា អាជ្ញាធរខេត្តគ្មានផែនការបញ្ជូនពលរដ្ឋខ្មែរឲ្យទៅរស់នៅទីនោះទេ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះ ជាគោលនយោបាយរបស់ ប៉ុល ពត។
លោកថា ការខំប្រឹងប្រែងនៅថែរក្សាដីវត្ត ព្រោះលោកយល់ថា ប្រសិនបើមិននៅការពារទេ វត្តប៉ាក់ណាម អាចនឹងបាត់បង់ ខណៈវត្តព្រំដែនគ្មានពុទ្ធបរិស័ទខ្មែររស់នៅក្រៅពីគ្រួសារលោក៕
នៅជុំវិញ វត្តប៉ាក់ណាម ហ៊ុមព័ទ្ធ ដោយផ្ទះជនជាតិ វៀតណាម មានផ្ទះ ពលរដ្ឋខ្មែរ តែមួយ គ្រួសារ ប៉ុណ្ណោះ ដែលព្រម រួមរស់ ក្បែរបងវត្ត។ ផ្ទះឈើមួយខ្នង ដំបូល និងជញ្ជាំង បាំងបិទ ដោយស័ង្កសី ចាស់ៗ ទ្រទ្រង់ ដោយសរសេរ ស៊ីម៉ង់ ត៍លើកខ្ពស់ ពីដី។ ទីនេះហើយ ជាជម្រក ដ៏សុខសាន្ត របស់ យាយតា មួយគ្រួសារ មានគ្នា ពីរនាក់ ដែលរស់នៅ ទីនេះ ជាង ៣៥ឆ្នាំ មកហើយ។
លោក សឹម មៀច មានអាយុ ៨១ឆ្នាំ បានមករស់នៅជាប់របងវត្តប៉ាក់ណាម តាំងពីឆ្នាំ១៩៨១ ម្ល៉េះ ក្រោយរបបប៉ុល ពត ត្រូវផ្ដួលរំលំ។ មូលហេតុដែលលោកមករស់នៅទីនេះ ក៏ព្រោះវត្តប៉ាក់ណាម ជាកេរដំណែលរបស់លោកពីដូនតា។ និយាយដោយសំឡេងរដឺន លោកមានសម្បុរខ្មៅ សក់សពេញក្បាល រៀបរាប់ឲ្យដឹងថា លោករស់នៅដំបូងមានពលរដ្ឋនៅខ្លះៗដែរ ប៉ុន្តែដោយសារមានពលរដ្ឋវៀតណាម ច្រើនពេក ប្រមូលផ្តុំគ្នារស់នៅទីនោះ ពលរដ្ឋខ្មែរបែរជានាំគ្នាចាកចេញរហូតនៅសល់តែគ្រួសារលោកមួយប៉ុណ្ណោះ។
លោក សឹម មៀច បានរួមរស់ជាមួយភរិយាឈ្មោះ ឈិត គឹម បានជាង ៧ឆ្នាំមកហើយ។ លោកស្រី ឈិត គឹម អាយុ ៦៧ឆ្នាំ ជាភរិយាទី២របស់លោក បន្ទាប់ពីភរិយាទី១ របស់លោកលាចាកលោក បន្សល់កូនប្រាំនាក់។ សព្វថ្ងៃទាំងកូនប្រពន្ធទី១ និងកូនប្រពន្ធទី២ របស់លោក សឹម មៀច មិនបានរស់នៅជាលោកទេ ពួកគេទៅរស់នៅឃុំផ្សេងឆ្ងាយពីនេះ ដែលមានពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅច្រើន។
ទិដ្ឋភាពបិណ្ឌទី១១
នៅវត្តខេមរៈរាជាការាម ហៅវត្តប៉ាក់ណាម ស្ថិតក្នុងស្រុកកោះធំ
ខេត្តកណ្ដាល ជាប់ព្រំដែនវៀតណាម ថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។
Photo: RFA
ពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត លោក សឹម មៀច ប្រាប់ថា ជនជាតិវៀតណាម ធ្លាប់មកសាងរូបសំណាកយាយ ម៉ៅ ដែលពួកគេគោរពបូជានៅទីធ្លាវត្តដែរ ប៉ុន្តែលោកជំទាស់មិនឲ្យសាងសង់ និងបានរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទើបជនជាតិវៀតណាម ប្ដូរទីតាំងសាងសង់ឆ្ងាយពីវត្តវិញ។ លោកប្រាប់ថា លោកមករស់នៅដំបូងវត្តគ្មានព្រះសង្ឃទេ ដូច្នេះលោកត្រូវដើរស្នើសុំព្រះសង្ឃពីវត្តផ្សេងៗដើម្បីឲ្យព្រះសង្ឃមកងគង់នៅ ហើយទន្ទឹមគ្នានោះដែរ លោកដើរប្រមូលបច្ច័យដើម្បីក៏សាងវត្តនៅតាមខេត្តរួមមាន ខេត្តកណ្ដាល តាកែវ ព្រៃវែង និងខេត្តស្វាយរៀង ជាដើម។
សព្វថ្ងៃវត្តខេមរៈរាជាការាម ហៅវត្តប៉ាក់ណាម មានព្រះសង្ឃគង់នៅចំនួន ៦អង្គ ក្នុងនោះមានព្រះភិក្ខុមួយអង្គជាចៅអធិការដែលព្រះទើបមកគង់នៅបានជាង ៥ខែប៉ុណ្ណោះ។ វត្តនេះ មិនសូវមានព្រះសង្ឃគង់នៅបានច្រើនឆ្នាំទេ។ លោក សឹម មៀច ថា ចាប់ពីលោកមករស់នៅមក វត្តប្តូរចៅអធិការជិត ២០អង្គហើយ។
វត្តប៉ាក់ណាម ស្ថិតក្នុងភូមិប៉ាក់ណាម ឃុំព្រែកជ្រៃ ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្ដាល សង់នៅលើផ្ទៃដីបណ្ដោយ ៧០០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៣០០ម៉ែត្រ។ វត្តមានវិហារមួយសង់ពីថ្មសាលាឆាន់មួយខ្នងសងពីឈើកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោម នៅក្បែរសាលាឆាន់ មានអគារសាលារៀនដែរ តែត្រូវបិទទ្វារចោល ព្រោះគ្មានគ្រូបង្រៀន ហើយក៏គ្មានសិស្សទៅរៀនដែរ សូម្បីក្មេងៗជនជាតិវៀតណាម នៅ ក៏មិនចូលរៀនដែរ គេសុខចិត្តឆ្លងទៅរៀននៅប្រទេសវៀតណាម។
ព្រះចៅអធិការវត្តប៉ាក់ណាម ព្រះភិក្ខុ ចាប់ ឡាយស៊ែ ព្រះជន្ម ២៥ព្រះវស្សា មានដីកាថា ដោយសារព្រះអង្គទើបគង់នៅវត្តនេះ ព្រះអង្គមិនសូវដឹងអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងវត្តពីសំណាក់ក្រុមគ្រួសារលោក សឹម មៀច ទេ។ ប៉ុន្តែព្រះភិក្ខុឲ្យដឹងថា សព្វថ្ងៃលោកយាយ ឈិត គឹម ជាអ្នកជួយដាំស្លប្រគេនចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ។
ការងារប្ដីប្រពន្ធវ័យចំណាស់ដែលបម្រើព្រះសង្ឃសព្វថ្ងៃ ខណៈលោក សឹម មៀច មានវ័យចំណាស់ បានត្រឹមជួយមើលថែបោសសំអាតវត្តអារាម ដាំដើមឈើនៅទីធ្លាវត្តជាដើម។ ចំណែកលោកស្រី ឈិត គឹម ជាអ្នករៀបចំធ្វើចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ។ លោកស្រីឲ្យដឹងថា លោកស្រីសប្បាយចិត្តនៅពេលបានបម្រើព្រះសង្ឃ ហើយលោកក៏មិនដាច់ចិត្តចាកចេញចោលវត្ត។
លោកស្រី ឈិត គឹម ភរិយាលោក សឹម មៀច
ដែលនៅរៀបចំម្ហូបអាហារសម្រាប់ប្រគេនព្រះសង្ឃនៅវត្តប៉ាក់ណាម
ជាប់ព្រំដែនវៀតណាម។ រូបថតថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA/Brach
Chev
RFA/Brach Chev
ព្រះសង្ឃ និងចំណុះជើងវត្តប្រាប់ថា ប្រសិនបើរដូវបុណ្យទានសំខាន់ៗ ដូចជា ពិធីកាន់បិណ្ឌ ឬបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌបុណ្យកឋិនបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ មានពុទ្ធបរិស័ទទៅធ្វើបុណ្យនៅវត្តច្រើន ប៉ុន្តែបើថ្ងៃធម្មតាព្រះសង្ឃស្ទើរដាច់ចង្ហាន់ ឬក៏ត្រូវចេញបិណ្ឌបាតនៅកន្លែងឆ្ងាយៗពីវត្តទើបបានចង្ហាន់។ ដោយសារបរិវេណវត្តហ៊ុមព័ទ្ធដោយជនជាតិបែបនេះ ក្មេងៗជនជាតិវៀតណាម តែងនាំគ្នា រត់លេង ពេញទីធ្លា វិហារវត្ត។
ពលរដ្ឋមកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ចូ ស្រ៊ី ដែលបានមកធ្វើបុណ្យនៅវត្តប៉ាក់ណាម ចង់ឃើញអាជ្ញាធរ ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធរៀបចំផ្លូវចូលវត្តឲ្យបានធំទូលាយ និមន្តព្រះសង្ឃមកគង់នៅវត្តបន្ថែម និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានពលរដ្ឋខ្មែរទៅរស់នៅក្បែរវត្តឲ្យបានច្រើន។ លោកយល់ថា អ្នកពាក់ព័ន្ធគួរមានការឧបត្ថម្ភ ឬជួយទ្រទ្រង់គ្រួសារ លោក សឹម មៀច ដើម្បីជាការលើកទឹកចិត្តដល់គ្រួសារលោក សឹម មៀច។
ទីតាំងវត្តប៉ាក់ណាម មានប្រឡាយទឹកហូរកាត់មុខវត្ត។ ដីតំបន់នោះជាប្រភេទដីសន្តដែលមានជីជាតិ ប៉ុន្តែជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដីទាំងនោះត្រូវបានជនជាតិវៀតណាម ជួលដើម្បីដាំដំណាំ និងធ្វើស្រែ។ ពលរដ្ឋយល់ថា ប្រសិនបើរដ្ឋផ្ដល់ដីដល់ពលរដ្ឋមួយគ្រួសារ ប្រាំហិកតារ ឬបីហិកតារ និងមានពលរដ្ឋខ្មែរទៅរស់នៅច្រើន។
ទាក់ទងរឿងនេះ អភិបាលខេត្តកណ្ដាល លោក ម៉ៅ ភិរុណ លោកមិនទាន់ជឿថា នៅវត្តប៉ាក់ណាម មានតែពលរដ្ឋខ្មែរគ្រួសាររស់នៅទេ។ លោកថា អាជ្ញាធរខេត្តគ្មានផែនការបញ្ជូនពលរដ្ឋខ្មែរឲ្យទៅរស់នៅទីនោះទេ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះ ជាគោលនយោបាយរបស់ ប៉ុល ពត។
លោកថា ការខំប្រឹងប្រែងនៅថែរក្សាដីវត្ត ព្រោះលោកយល់ថា ប្រសិនបើមិននៅការពារទេ វត្តប៉ាក់ណាម អាចនឹងបាត់បង់ ខណៈវត្តព្រំដែនគ្មានពុទ្ធបរិស័ទខ្មែររស់នៅក្រៅពីគ្រួសារលោក៕
No comments:
Post a Comment