 |
| (ពីឆ្វេង) អគ្គលេខាធិការរងគ.ជ.ប លោក នី ចរិយា មន្ត្រីសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក យី សុខសាន្ត លោក នី សុខា អ្នកស្រី លឹម មុន្នី និងលោក ណៃ វ៉ង់ដា ពេលបញ្ជូនមកសាលាឧទ្ធរណ៍ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA/Brach Chev |
HRW៖ ការបន្តឃុំ មន្ត្រី អាដហុក និងគ.ជ.ប. ជាការរំលោភ សិទ្ធិ ដែលការពារ ដោយច្បាប់ អន្តរជាតិ
RFA / វិទ្យុ អាស៊ី សេរី |
អង្គការ ឃ្លាំមើល សិទ្ធិមនុស្ស អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch, HRW) បានចេញ របាយការណ៍ នៅថ្ងៃ ទី១ ធ្នូ ចាត់ទុក ការសម្រេច ឃុំខ្លួន មន្ត្រី សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក (ADHOC) ទាំង ៤រូប និងលោក នី ចរិយា អគ្គលេខាធិការ រង គណៈកម្មាធិការ ជាតិ រៀបចំ ការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) ថា ជាការរំលោភ សិទ្ធិ របស់ ពួកគេ ដែលត្រូវ បានការពារ ដោយច្បាប់ អន្តរជាតិ។
អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប. លោកបណ្ឌិត ហង្ស ពុទ្ធា លើកឡើង ថា, ក្រុមអ្នកច្បាប់ របស់ គ.ជ.ប. ក៏នឹងបន្ត ឃ្លាំមើល នីតិវិធី របស់ តុលាការ លើការឃុំខ្លួន លោក នី ចរិយា នេះដែរ។
ក្នុងសេចក្ដី ថ្លែងការណ៍ របស់ខ្លួន នៅដើមខែថ្មីនេះ, យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ អំពាវនាវ ឲ្យប្រទេស ម្ចាស់ជំនួយ របស់ កម្ពុជា និងអង្គការ សហប្រជាជាតិ គួរតែ បញ្ចេញសំឡេង ប្រឆាំង ទៅនឹង សាលដីកា របស់ តុលាការ កំពូល និងសកម្មភាព ផ្សេងៗ ទៀត ដែលគាំទ្រ ដោយលោក នាយរដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងគោលបំណង បំភិតបំភ័យ និងគាបសង្កត់ សកម្មភាព ការងារ ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស។
យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ ឲ្យដឹង ថា, វិធានការ ទាំងនេះ ព្រមទាំង ការគំរាម ថ្មីៗ ចង់បិទ ការិយាល័យ ឧត្តមស្នងការ អង្គការ សហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុក សិទ្ធិមនុស្ស (UN OHCHR) នៅកម្ពុជា ដែលបាន ដំណើរការ តាំងឆ្នាំ ១៩៩៤ មកនោះ គឺ ជាផ្នែកមួយ នៃយុទ្ធនាការ របស់ រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការ កាត់បន្ថយ ការឃ្លាំមើល សិទ្ធិមនុស្ស ជាតិ និងអន្តរជាតិ នៅកម្ពុជា។
នាយក អង្គការ ឃ្លាំមើល សិទ្ធិមនុស្ស អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ លោក ប៊្រែដ អាដាម (Brad Adams) មានប្រសាសន៍ ថា៖ «តុលាការ កំពូល បានបង្ហាញ ពីភាពលម្អៀង នយោបាយ របស់ខ្លួន ចំពោះ ការបដិសេធ ការស្នើសុំ ការធានា នៅក្រៅឃុំ របស់ អ្នកការពារ សិទ្ធិមនុស្ស និងអគ្គលេខាធិការ រង គ.ជ.ប. ដែលត្រូវ បានចោទប្រកាន់ ពីបទព្រហ្មទណ្ឌនេះ ដោយសារ តែ អ្នកទាំងនោះ បានធ្វើ ការងារ ដែលរដ្ឋាភិបាល មិនចូលចិត្ត។»
នាយកប្រតិបត្តិទទួលបន្ទុកកិច្ចការតំបន់អាស៊ីរបស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ
យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad
Adams) ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នារាជធានីវ៉ាស៊ីនតុន
កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥។
Photo: RFA
មន្ត្រីនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) លោក ហង្ស ពុទ្ធា ឲ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកច្បាប់របស់ គ.ជ.ប នឹងស៊ើបអង្កេតពិនិត្យលើផ្លូវច្បាប់បន្តទៀតលើការអនុវត្តនីតិវិធីរបស់តុលាការ និងបញ្ហាសុខភាពរបស់លោក នី ចរិយា។
លោកបណ្ឌិត ហង្ស ពុទ្ធា មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមកក្រុមអ្នកច្បាប់របស់ គ.ជ.ប បានរាយការណ៍ទៅថ្នាក់ដឹកនាំ គ.ជ.ប. អំពីការអនុវត្តផ្លូវច្បាប់ចាត់ការទៅលើលោក នី ចរិយា នេះ៖ «ឧទាហរណ៍ថា ការត្រៀមខ្លួនឡើងតុលាការ បញ្ហាសុខភាពអីជាដើមហ្នឹង ក្រុមតាមដានហ្នឹងតែងតែរាយការណ៍មកឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំ គ.ជ.ប.។»
ប្រធានគ្រប់គ្រងការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ការឃុំខ្លួនលោក នី ចរិយា និងមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកនេះ មានរយៈពេលជាង ៦ខែហើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា តុលាការគួរតែដោះលែងពួកគេឲ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីជៀសផុតពីការចោទប្រកាន់ពីសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិថា ការឃុំខ្លួននេះខុសច្បាប់៖ «ការឃុំខ្លួនពួកគាត់បន្ត យើងឃើញថាអត់មានអីចំណេញ ព្រោះថាសហគមន៍អន្តរជាតិ អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួន គេទាមទារឲ្យដោះលែងពួកគាត់ទាំងអស់ហ្នឹង ហើយក៏ឈានទៅដល់ការបង្កកជំនួយ។»
ទាក់ទងនឹងករណីនេះ អង្គការធ្វើការផ្នែកច្បាប់ និងសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិ មានដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ អង្គការជំនួយផ្នែកច្បាប់ អង្គការពិភពលោកប្រឆាំងទារុណកម្ម និងអង្គការមួយចំនួនទៀត បានចេញរបាយការណ៍វិភាគផ្លូវច្បាប់ ជុំវិញការឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្នលើលោក នី ចរិយា ជាអគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) និងមន្ត្រីការពារសិទ្ធិមនុស្សនៃសមាគមអាដហុក ៤រូបទៀត គឺលោក នី សុខា លោក យី សុខសាន្ត លោក ណៃ វ៉ង់ដា និងអ្នកស្រី លឹម មុន្នី ថាការឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្នអ្នកទាំង ៥នាក់នេះ មិនស្របនឹងច្បាប់ជាតិ ហើយការពន្យារពេលឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន ក៏អនុវត្តខុសពីបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិដែរ ដែលមានអានុភាពអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅក្នុងច្បាប់ជាតិ។
មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ធ្លាប់ឆ្លើយតបថា គ្មានការឃុំខ្លួនលើសការកំណត់របស់ច្បាប់ទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើសិនជាតុលាការអនុវត្តខុសនីតិវិធី ភាគីពាក់ព័ន្ធមានសិទ្ធិប្ដឹងតុលាការបាន៖ «បើសិនជាគាត់យល់ថាការសម្រេចនេះខុសច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ និងគ្មានសំអាងហេតុ គាត់អាចប្ដឹងទៅក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ដែលមានកិច្ចត្រួតពិនិត្យមើលលើនីតិវិធី និងការសម្រេចរបស់តុលាការ។»
ទោះបី ជាយ៉ាងនេះក្ដី លោក ប៊្រែដ អាដាម នៃអង្គការ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) មានប្រសាសន៍ ថា៖ «លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មានឥទ្ធិពលលើប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជា។»
លោក បញ្ជាក់ ថា៖ «តាមរយៈការប្រើប្រាស់តុលាការដែលនៅក្រោមនឹមត្រួតត្រារបស់បក្សកាន់អំណាច លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្ញើសារគំរាមកំហែងទៅលើសង្គមស៊ីវិល ការគំរាមបិទការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ គឺជាការបង្ហាញថា សកម្មភាពតស៊ូមតិ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សគ្មានសុវត្ថិភាពទេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងការវាយប្រហារមួយ ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ វាជាការសំខាន់ណាស់ដែលប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ ត្រូវបញ្ចេញសំឡេងលើរឿងនេះឲ្យខ្លាំងក្លា និងរួមសំឡេងជាធ្លុងមួយ ដោយនិយាយថា ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺមិនអាចទទួលយកបានទេ ដោយបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើសង្គមស៊ីវិលនោះ នឹងទទួលលទ្ធផលមិនល្អឡើយ។»
ទាក់ទងនឹងការព្រមានបិទការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិនេះ ស្ថានទូតសំខាន់ៗមួយចំនួននៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា គេគាំទ្រឲ្យការិយាល័យនេះបន្តមាននៅកម្ពុជា ព្រោះអង្គការសហប្រជាជាតិ មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ស្ថានទូតជប៉ុន នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្ញើសារអេឡិចត្រូនិកមកឲ្យអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១ ធ្នូ ថា ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ (OHCHR) ប្រចាំកម្ពុជា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់ និងការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ ស្ថានទូតជប៉ុន សង្ឃឹមថា ការិយាល័យនេះ (OHCHR) និងរាជរដ្ឋាភិបាល អាចឈានទៅដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាមួយ ដើម្បីបន្តឲ្យការិយាល័យនេះដំណើរការនៅកម្ពុជា។
រីឯស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ ក៏ឲ្យដឹងតាមសារអេឡិចត្រូនិកដែរថា ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា គឺកំពុងអនុវត្តការងារសំខាន់ និងចាំបាច់។ វត្តមានរបស់ការិយាល័យនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងច្បាស់លើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការងារសិទ្ធិមនុស្ស។
ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក សង្ឃឹមថា ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងព្រមព្រៀងគ្នាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យការិយាល័យនេះបន្តបេសកកម្មរបស់ខ្លួន ដើម្បីផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនកម្ពុជា៕
No comments:
Post a Comment